“ biên dịch có chỉnh sửa từ Watchesbysjx bởi Lê Hoàng Thạch” 

~ đây là một sản phẩm tuyệt vời đến từ Anh Quốc, kế thừa di sản và ý chí của George Daniels và Derek Pratt~ 

Tại Anh Quốc ngày nay, danh sách các nhà sản xuất đồng hồ cao cấp có lẽ không còn nhiều, George Daniels và Derek Pratt là những kẻ đứng trên đỉnh cao nhất, nhưng họ đều đã qua đời. Hiện nay kế thừa lại di sản của Daniels chỉ còn Roger Smith vẫn tiếp tục công việc của mình, Peter Spake Marin và Stephen Forsey là người Anh, nhưng lại hành nghề thủ công tại Thuỵ Sỹ. 

Ngày hôm nay, chúng ta sẽ bổ sung thêm cái tên mới trong danh sách các cơ sở sản xuất Anh Quốc : Charles Frodsham. Mới gần đây thôi họ đã công bố chiếc đồng hồ đeo tay, có tên là Double Impulse Chronometer. Mặc dù mới chỉ nổi tiếng gần đây với tư cách là một nhà sản xuất đồng hồ đeo tay, nhưng thực tế đây là một tên tuổi lớn trong ngành sản xuất đồng hồ tại Anh. Ngài Frodsham đã thành lập doanh nghiệp của mình vào năm 1834, 3 năm trước khi nữ hoàng Victoria lên ngôi nữ hoàng Anh. 

đồng hồ bỏ túi frodsham

Hiện nay Charles Frodsham vẫn duy trì hoạt động sau 184 năm, mặc cho đã thay đổi qua nhiều đời chủ – đó là một thành tựu đáng kể khi nền công nghiệp đồng hồ vĩ đại của Nước Anh đã sụp đổ. Hiện nay công ty được sở hữu bởi Philip Whyte và Richard Stenning từ năm 1997 – cùng hậu duệ đời thứ 4 của Charles Frodsham trong hội đồng quản trị. Công ty toạ lạc tại khu St.James’s cao cấp ở Luân Đôn, xưởng sản xuất nằm bên ngoài Luân Đôn. 

Hoạt động của công ty chủ yếu là phục chế đồng hồ Frodsham cổ và đồng hồ bỏ túi. Công ty cũng đã dành 16 năm để nghiên cứu Double Impulse Chronometer. Mặc dù mang cái tên khá dài dòng, nhưng đồng hồ lại sở hữu vẻ bề ngoài khá giản đơn, khiêm tốn.

Hầu hết tất cả đồng hồ đều được Frodsham sản xuất in-house tại xưởng riêng, ở đó có tổng cộng 7 thợ đồng hồ. Các tấm kính saphire, vòng chữ O, dây đeo đều nhập khẩu từ Thuỵ Sỹ, phần dây tóc được lấy từ một nhà sản xuất Châu Âu, còn phần thân vỏ được làm thủ công tại Anh Quốc. Phần chân kính cũng được sản xuất in-house, đó là những viên hồng ngọc đủ loại cũ mới, ban đầu được làm ra để dùng cho đồng hồ bỏ túi cỡ nhỏ cách đây nhiều thập kỉ. 

Toàn bộ chiếc đồng hồ được xây dựng dựa trên một triết lý kiên định và có phần bảo thủ. Một quá trình dài cho việc thử nghiệm, hứng chịu sai sót trong quá trình hoàn thiện, nó giống như một số dự án lớn mà Frodsham đã từng thực hiện, như phục chế H3 và H4 của Harrison, cùng với đồng hồ cho nữ hoàng Elizabeth. Chiếc đồng hồ đeo tay của họ cũng đã phải mất tới 16 năm để có mặt trên thị trường. 

CHẶNG ĐƯỜNG DÀI

Cả hai chủ sở hữu của Frodsham đều đã cống hiến hết mình trong lĩnh vực sản xuất đồng hồ, trong suốt cuộc đời của họ. Richard Stenning từng là một thợ đồng hồ tại bộ phận đồng hồ của Sotheby ( nhà đấu giá danh tiếng) từ những năm 1980- khi bùng nổ cơn sốt đồng hồ cổ- cho tới khi ông tiếp quản Frodsham. Ở phía bên kia, Philip Whyte từng là kiểm toán viên trong cơ quan hành chính, nhưng hiện tại đã gắn bó với đồng hồ tới gần 50 năm. Whyte hiện cũng là thành viên uỷ thác của uỷ ban cố vấn George Daniels ‘ Education Trust, một tổ chức từ thiện được thành lập để tài trợ cho việc đào tạo đồng hồ ở Anh. 

Richard Stenning

Đối với nhiều nhà sản xuất đồng hồ thành danh trong thập niên 70 và 80, đồng hồ đeo tay có độ chính xác cao ( Chronometer) chính là ” chén thánh” trong giới chế tạo, thế nên bộ truyền động Tourbillon vẫn được nghiên cứu tới thời điểm đó, đây chính là lý do rất nhiều nhà chế tạo đã từng thử nghiệm bộ thoát mới đều dính tới Tourbillon ( nổi tiếng nhất là bộ thoát đồng trục của Daniels). 

Ý tưởng về đồng hồ đeo tay mang nhãn hiệu Frodsham xuất hiện vào đầu những năm 2000, khi Messrs Whyte và Stenning quyết định sẽ phải tạo ra một mẫu đeo tay đương đại đỉnh cao, lấy ý tưởng từ những chiếc đồng hồ bỏ túi danh tiếng. Tại thời điểm hiện nay, người ta gần như không còn biết đến danh tiếng của Charles Frodsham, tuy nhiên trong thời kì hoàng kim, họ là nhà sản xuất đồng hồ hàng đầu của đế quốc Anh. Điều đó được minh chứng bằng một ví dụ lịch sử : JP. Morgan ( nhà đầu tư tài chính cực nổi tiếng) cùng với bố và con trai ông đều là người hâm mộ thương hiệu cuồng nhiệt, đến mức họ đã mua tới 50 chiếc đồng hồ bỏ túi Frodsham, nhiều trong số chúng đã được tặng cho các đối tác khác nhau. 

jp. morgan

Messrs Whyte và Stenning muốn hồi sinh vinh quang thuở xưa, bằng cách tạo ra một chiếc đồng hồ đeo tay đầu tiên cho hãng. với một bề dày lịch sử phong phú về kĩ năng chế tạo đồng hồ Chronometer, bao gồm cả những thiết bị hải hành, chắc chắn họ cần một cái gì đó tương tự ở trên đồng hồ đeo tay, và rõ ràng chính là một bộ thoát! Những bộ thoát ( cho đồng hồ bỏ túi) thường không ổn định khi lắp cho đồng hồ đeo tay, nó dễ dừng hoạt động khi bị sốc chấn động. Một số nguyên mẫu thử nghiệm của Frodsham đã từng gặp vấn đề như vậy. 

Theo gợi ý của Derek Pratt vào năm 2004, Frodsham đã sử dụng cơ cấu bộ thoát bánh kép – được phát minh bởi George Daniels, bộ thoát này vốn được lấy cảm hứng từ sản phẩm của Breguet, có tên là ” bộ thoát tự nhiên”, nó được cải biên với sự trợ giúp từ Pratt. Mặc dù chưa bao giờ là một thành viên chính thức của Frodsham, nhưng Pratt đã có những đóng góp cực kì quý giá vốn xuất phát từ tâm của của ông. Whyte là một người bạn thân với Pratt – họ cùng tuổi với nhau. Khi Pratt mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối, không thể hoàn thành bản sao cho cỗ máy Chronometer H4 của Harrison, ông đã uỷ nhiệm phần việc còn lại cho Frosham, và họ đã hoàn thành xong dự án vô cùng hoành tráng này.  

derek pratt

Giống như nhiều bộ thoát lý tưởng, bộ thoát bánh kép vận hành với ma sát gần như bằng không, nhờ tiếp xúc tiếp tuyến hoặc hướng tâm giữa các bánh thoát và chốt hãm ở giữa. Như ở trong ảnh, nó được thúc đẩy bởi xung động kép thay vì xung động đơn hướng một chiều. Mỗi bánh xe thoát đều được vận hành bởi một bánh xe và ổ chứa độc lập, nó đem đến sự vận hành ổn định cho bánh thoát và thời gian rất chính xác. 

bộ thoát bánh kép của daniels

Drek Pratt đã mô tả bộ thoát bánh kép trên tạp chí Horlogical 2009 như sau : các bánh xe thoát chuyển động luận phiên nhau, quán tính thấp và an toàn, bộ thoát vô cùng sống động cả trong vận hành cũng như thẩm mĩ. Daniels đã sử dụng bộ thoát này cho một số chiếc đồng hồ của mình, bao gồm cả Space Traveller ( đồng hồ bỏ túi đắt nhất nước Anh). Ông chưa bao giờ sử dụng nó trong đồng hồ đeo tay vì tin rằng nó không thể thu nhỏ được, và lý do thứ 2 là ông đã có bộ thoát Co-Axial làm tâm điểm. Điều tương tự diễn ra với Pratt, khi ông này cũng tích hợp bộ thoát bánh kép vào một số chiếc đồng hồ – nhưng nó đã được sửa đổi cấu trúc để vận hành trên một dãy bánh răng duy nhất, thay vì hay dãy bánh răng cho hai bánh xe thoát. Nó cho phép Pratt kết hợp với một bộ điều chỉnh Tourbillon. 

Bộ thoát đồng hồ bánh kép trên đồng hồ đeo tay Frodsham, xét theo nhiều khía cạnh thì đó chính là sự hiện thực hoá ý tưởng bởi 3 tài năng đỉnh cao trong giới, trải dài qua hơn hai thế kỉ : Breguet, Daniels và Pratt. 

THÂN VỎ

Chiếc đồng hồ khá lớn, mặt trước trông rất đơn giản không khác gì một chiếc đồng hồ bình thường: nó trang nhã, đẹp và cao cấp. Phong cách thiết kế cổ điển này cũng giúp định vị núm chỉnh giờ dễ hơn – chi tiết này hơi khác thường vì nó lệch 15 độ để phù hợp với cỗ máy. whyte giải thích : ” để thiết lập được cơ chế, thân dây quấn cần được bù lệch 15 độ. Mặc dù về mặt lý thuyết có thể cuộn dây tại vị trí thông thường, nhưng nó đòi hỏi phải thu nhỏ nhiều thành phần lại và như vậy sẽ xa rời tỷ lệ lý tưởng”. 

Vỏ máy được thiết kế cân đối, không quá dày với đường kính 42.2 mm và 10.5mm. Vòng Bezel hẹp, mặt số màu trắng làm cho nó có vẻ lớn hơn so với kích thước thật. 

Hầu hết các bề mặt của vỏ đều được hoàn thiện gọn gàng với phay xước thẳng, niềng được đánh bóng sắc nét. Phần hoàn thiện đơn giản nhưng chất lượng cao. 

Đồng hồ có 4 phiên bản thép, vàng trắng 18k, vàng hồng 18k và vàng thường 22k. Toàn bộ vỏ đều được đóng triện ở mặt sau tai càng, làm tăng thêm tính ” Nội Địa Anh” cho đồng hồ. Kí hiệu số cho biết hợp kim vàng, còn hình đầu báo có nghĩa là nó được kiểm định ở Luân Đôn – kí hiệu có từ năm 1300. 

kí hiệu vàng 22k

Vàng 22k là lựa chọn đắt đỏ nhất, màu sắc hấp dẫn và hàm lượng vàng cao hơn đáng kể – 91,6% so với 75,0% so với vàng 18k thông thường. Mặc dù hợp kim vàng càng tinh khiết thì sẽ càng mềm hơn, những vỏ vàng 22k cũng có cùng độ cứng bề mặt như vàng 18k do quy trình sản xuất hai bước của nó. Đầu tiên, vỏ được rèn hoặc éo thành hình dạng với lực nén lớn, sau đó được cán cứng. 

Một chi tiết trên thân vỏ nói lên chất lượng cao : là ống trụ bảo vệ núm chỉnh. Trong khi hầu hết đồng hồ khác, khi rút núm sẽ để lộ phần cốt chỉnh giờ, thì ở đây phần cốt được bảo vệ bởi một ống thép cứng, được đánh bóng toàn phần. Nó giúp cho phần cốt bên trong được bảo vệ khỏi những va đập không đáng có. 

MẶT SỐ

Mặt số rất đơn giản, nhưng cực kì khác thường về thiết kế và vật liệu cấu thành. Kim giờ và kim phút có độ dài bằng nhau, chi tiết này đã có trên đồng hồ bỏ túi Frodsham Tourbillon thời xưa những năm 1900 – nó cũng chính là cảm hứng cho chiếc đồng hồ độc nhất vô nhị Diamond Jubille ra mắt năm 2012, được làm dành tặng cho nữ hoàng Elizabeth nhân dịp sinh nhật bà. 

Mặt số trông có vẻ là men ( bột thuỷ tinh nấu chảy), nhưng thực tế nó là gốm, cụ thể là một dạng Zirconium Dioxide. Các vật liệu men và sứ thường dễ vỡ và có hiện tượng nứt theo thời gian, thì gốm lại bền hơn nhiều, nó có thể giữ nguyên phẩm chất sau hàng thế kỉ tồn tại. Mặt số được tráng để gỉn độ dày, sau đó mài nhẵn mịn như thuỷ tinh. Mặt số này được cấu tạo từ hai đĩa sứ xếp chồng lên nhau, bạn có thể thấy ở phần kim giây sẽ lõm xuống một chút. 

Bề mặt là một màu trắng tinh khiết cực kì nổi, có hiệu ứng mờ ảo đặc trưng. Các cọc số cảm giác như được làm nổi hẳn lên trên khỏi mặt số. Toàn bộ phần cọc và kim đều có màu xanh tím ( nung xanh gia nhiệt). Theo Mr Whyte, phần kim và cọc được nung riêng lẻ, nên khi soi dưới kính phóng đại sẽ có khác biệt dù bề ngoài nhìn sơ qua chúng hoàn toàn đồng màu. 

Các lô gô và đường kẻ trên mặt có độ rộng khoảng 12 micron, tức khoảng 1/4 sợi tóc người. Nó có màu xanh lam nhạt, đây là kết quả của sự lắng đọng hơi Oxit Crom – một quy trình mang tính kĩ thuật cao, thực hiện bởi một chuyên gia nằm cách xưởng Frodsham vài dặm : nghệ nhân sẽ đốt nóng hợp kim trong chân không, biến nó thành khí và lắng đọng trên mặt số để tạo thành một lớp cực kì mỏng nhưng không thể xoá được! Frodsham đã lựa chọn nó thay vì in truyền thống, bởi các kí hiệu được lắng đọng bằng hơi nước có khả năng chống phai màu, và có lẽ như mặt số bằng gốm – nó tồn tại vĩnh cửu!

Đồng hồ bán ra sẽ có 2 kiểu mặt số : một loại cọc số La Mã, Loại Kia là số Ả Rập. Chúng ta vẫn sẽ có các tuỳ chọn khác, ví dụ như ảnh bên dưới với hình in các giải thưởng, hoặc chứng nhận Hoàng gia mà hãng đã gặt hái được trong suốt sự nghiệp. Những hoạ tiết này thường được thấy trên đồng hồ bỏ túi, nhưng nay đã được thấy trên mặt số đồng hồ đeo tay. 

CỖ MÁY 

Cỗ máy bên trong là một công trình vô cùng ấn tượng, nó có bố cục gần như cân xứng, với bánh xe và ổ chứa ở hai bên , cố định bằng một cây cầu thép ấn tượng. Một chỉ báo tình trạng cót được làm rất kín đáo đặt ngay phía trên bánh xe lên cót. Phần hiển thị cực kì đơn giản, nó được làm dựa trên một bộ vi sai tuần hoàn cấu thành từ 12 bánh xe. 

Khi được lện cót đầy đủ, đồng hồ sẽ vận hành trong 36 giờ ổn định ( tức là chuẩn giờ )  trước khi xả hết cót. Nó làm được điều này nhờ một cần gạt cắt vào bánh xe cân bằng ( khi đủ 36 tiếng) để dừng hoạt động. Cỗ máy cũng có cơ chế dừng kim giây khi rút núm chỉnh giờ. Những tính năng quan trọng của cỗ máy chắc chắn là bộ thoát đồng hồ bánh kép – nó thực sự là một thách thức đã được chinh phục! 

Whyte nói : ” dung sai trong hệ thống thoát thường quan trọng hơn so với bộ thoát đòn bẩy, nó có khe nhỏ hơn. Trong hệ thống bộ thoát bánh kép, thách thức được đẩy lên cao vì thực tế chúng tôi phải xử lý cùng lúc hai bộ thoát. Trong khi chỉ cần điều chỉnh bằng một thanh trượt duy nhất ( ở bộ thoát thường) thì ở đây, nó không có có tác dụng bởi sẽ gây ảnh hưởng đến nửa còn lại của cơ chế thoát. Điều này có nghĩa là là dung sai trong việc sản xuất và phần hoàn thiện là cao hơn cả những gì người khác mong đợi!” 

Bên trong cỗ máy có một chi tiết màu xám bất thường, để ý thật kĩ ta mới thấy, chúng tôi đã hỏi về những cây cầu, Whyte mô tả ” nó là một trong những loại hợp kim đồng mạnh nhất hiện nay, có khả năng chống ăn mòn và chịu lực tuyệt vời, đặc biệt là khi kết hợp với các thành phần thép Cacbon cứng, điều này có ý nghĩa tăng tuổi thọ cho cỗ máy. Nó cứng hơn đáng kể so với bạc Đức và thường sử dụng trên các tấm của đồng hồ” 

Các cây cầu và tấm được hoàn thiện bằng quy trình đánh bóng ướt : các quả cầu đánh bóng kim loại được thổi quay bằng nước và khí nén chà lên mặt các tấm chính. Theo Whyte, quy trình này được lựa chọn vì kết quả đầu ra cho chất lượng đồng đều – sau nhiều lần thử nghiệm và thất bại với các phương thức khác nhau. Whyte nói : ” chúng tôi đã thử nghiệm với thảm hoá học, thảm khô, bàn chải xoay…”

Toàn bộ bánh xe của dãy bánh răng đều được làm từ vàng hồng 18k đã tôi cứng, các bánh xe khác được làm từ thép carbon bậc cao. Chúng được hoàn thiện kép : phần trung tâm làm mờ còn ở ngoài có màu đen. Phương pháp này được lấy ý tưởng từ những chiếc đồng hồ bỏ túi Frodsham có từ TK19. 

Những chiếc đồng hồ có giá khởi điểm từ 88.500 USD ( bản thép), giá bán sau đó đã tăng lên chỉ vài tháng sau khi ra mắt. Theo Whyle :” chi phí nguyên vật liệu, thuê mướn nhân viên sẽ tăng trong vài năm tới” và Frodsham sẽ phải ” cân nhắc những khoản tăng phí dự kiến khi định giá một chiếc đồng hồ, bao gồm cả quá trình sản xuất lẫn giao hàng trong tương lai”

Đây là một số tiền rất lớn dành cho một chiếc đồng hồ 3 kim đơn giản, nhưng nếu so với các đối thủ, thực sự thì cũng không quá đắt đỏ nếu xét trên nỗ lực to lớn và sự cẩn thận. Dù rất đơn giản và mang nặng cảm hứng lịch sử, nhưng chiếc đồng hồ vẫn sở hữu tính công nghệ cao về vật liệu và kĩ thuật tại một vài chi tiết, đem tới sự đa dạng trong kĩ thuật chế tạo. Ông chủ của Frodsham mới chỉ tiết lộ một vài mẫu đồng hồ cao cấp trong lô đầu tiên, tuy nhiên họ cũng úp mở về một mẫu có giá thành phải chăng hơn, ít cầu kì hơn trong tương lai. 

GIÁ BÁN

Thời gian đặt hàng hiện tại đối với chiếc này là khoảng 2 năm. Với giá bán ( 2018) là 68.500 Bảng cho bản thép, 73.000 Bảng cho bản Vàng hồng 18k và 74.500 Bảng cho bản vàng 22k. Đây là mức giá chưa bao gồm thuế.